SEO Uyumlu Web Tasarım: Site Kurulurken Verilen Kararlar
SEO uyumlu bir sitenin temeli tasarım aşamasında atılır. Yapı, adres, hız, mobil ve yapısal veri kararlarını ve bir kontrol listesini paylaştım.
- 10 Başlıkta Özet
- 7 Dakikada Okunur
- Uygulamadan Anlatım
SEO uyumlu web tasarım, bir sitenin arama motorlarının kolayca tarayıp anlayabileceği ve ziyaretçinin rahatça kullanabileceği biçimde baştan kurulmasıdır. Mantıklı bir sayfa yapısı, kısa ve kalıcı adresler, doğru başlık hiyerarşisi, hızlı yüklenme, mobilde sorunsuz görünüm ve yapısal veri bunun temel parçalarıdır. Bu özelliklerin çoğu sonradan da eklenebilir, ama bazıları tasarımı ve adresleri değiştirmeyi gerektirdiği için en ucuz ve en kolay zaman, site yapılırken karar vermektir.
Aşağıda bu parçaları tek tek, bir site sahibinin anlayacağı dille anlatıyorum. Yazının sonunda yeni bir site yaptırırken kullanabileceğiniz bir kontrol listesi var.
Sonradan SEO çalışmasına başlayanların karşılaştığı duvar
Arama motoru optimizasyonuna site yayına girdikten aylar sonra başlayan site sahiplerinin en sık duyduğu cümle şudur: "Sitenizin altyapısı buna uygun değil, önce bazı şeyleri değiştirmek gerekiyor." Adresler anlamsız parametrelerden oluşuyordur, sayfa başlıkları her sayfada aynıdır, ana sayfa tek bir ağır slayttan ibarettir ya da içerik ancak JavaScript çalışınca görünür hâle geliyordur.
Site sahibinin bunu baştan bilmesi beklenemez. Bu bilgiyi vermek, siteyi yapan kişinin işidir. Gözlemim şu: Siteyi kuran kişi ya da ajans arama motoru tarafını hiç konuşmadıysa, sonradan yapılan düzeltmeler hem daha pahalıya hem daha uzun süreye mal oluyor. Göze çok güzel görünen bir tasarım, arama motorlarının gözünde dağınık ve anlaşılmaz olabilir. Her iki göze de uygun bir site kurmak, tasarımın ilk gününde verilen kararlarla başlar.
Bilgi mimarisi: sayfaların birbirine bağlanma biçimi
Bilgi mimarisi, sitedeki sayfaların nasıl gruplandığı ve birbirine nasıl bağlandığıdır. Arama motorları bir siteyi bağlantıları takip ederek keşfeder; ziyaretçi de menü ve bağlantılarla gezinir. İkisi için de iyi bir yapı aynı özellikleri taşır:
Ana konular menüde net başlıklarla yer alır, alt konular kendi ana konusunun altında toplanır.
Önemli bir sayfaya ana sayfadan birkaç tıklamada ulaşılır; derinlere gömülü sayfalar hem ziyaretçi hem tarayıcı tarafından daha az görülür.
Her konu için tek bir ana sayfa vardır. Aynı soruya cevap veren birden fazla sayfa birbiriyle yarışır.
Sayfalar ilgili diğer sayfalara metin içinden, anlamlı bağlantı metinleriyle bağlanır. "Buraya tıklayın" yerine bağlantının gittiği sayfanın konusu yazılır.
Ekmek kırıntısı (breadcrumb) yolu, ziyaretçiye ve arama motoruna sayfanın sitedeki yerini gösterir.
Bu yapı tasarımdan önce, site haritası aşamasında kurulur. Menü tasarımı da buna göre çizilir; tersi değil.
Projenizin kapsamını birlikte netleştirelim
Kısa bir ön görüşmede ihtiyacınızı dinliyorum; kapsamı ve sonraki adımı yazılı olarak iletiyorum.
Kısa, anlamlı ve kalıcı adresler
Sayfa adresleri hem ziyaretçiye hem arama motoruna sayfanın ne hakkında olduğunu söyler. /urun.php?id=482&kat=7 yerine /hizmetler/klima-bakimi gibi okunabilir bir adres tercih edilir. Türkçe karakterler adreste genellikle sadeleştirilir ("bakımı" yerine "bakimi"), kelimeler tire ile ayrılır, gereksiz tarih ve klasör katmanları eklenmez. Adres yapısının temellerini URL'nin ne olduğunu anlattığım yazıda ayrıntılı bulabilirsiniz.
Adreslerin kalıcı olması en az okunabilir olması kadar önemlidir. Bir sayfanın adresi değişirse, eski adrese gelen ziyaretçiler ve arama motorları kalıcı bir yönlendirme (301) ile yeni adrese gönderilmelidir. Aksi hâlde kırık sayfalar birikir; bunun etkilerini 404 hatası ve SEO etkisi yazısında anlattım. Site yenilemelerinde sıralama kayıplarının en yaygın nedeni, yönlendirilmeden değiştirilen adreslerdir.
Başlık hiyerarşisi ve anlamlı HTML
Bir sayfanın kodu, içeriğin yapısını da anlatır. Arama motorları ve ekran okuyucular bu yapıya bakarak sayfayı anlar:
Her sayfada konuyu anlatan bir ana başlık (h1) bulunur; alt bölümler h2, onların alt bölümleri h3 ile sırayla ilerler. Başlık etiketleri yazıyı büyütmek için değil, yapıyı göstermek için kullanılır.
Her sayfanın kendine özgü bir sayfa başlığı (title) ve açıklaması (meta description) olur.
Menü, ana içerik, kenar çubuğu ve alt bilgi için anlamına uygun HTML öğeleri kullanılır.
Görsellere içeriği anlatan alternatif metin yazılır.
Önemli metinler görselin içine gömülmez; arama motoru görselin içindeki yazıyı metin olarak okumaz.
Asıl içerik, sayfanın kaynak kodunda ya da sunucudan gelen HTML'de yer alır; yalnız bir düğmeye basınca yüklenen içerikler keşfedilmeyebilir.
Hız ve Core Web Vitals
Google, sayfa deneyimini ölçmek için Core Web Vitals adını verdiği üç ölçüye bakar: Ana içeriğin ne kadar sürede göründüğü (LCP), sayfanın etkileşime ne kadar çabuk cevap verdiği (INP) ve yüklenirken öğelerin yerinden kayıp kaymadığı (CLS). Bu ölçüler doğrudan tasarım kararlarından etkilenir:
Ana sayfanın en üstüne konan otomatik oynayan video ya da büyük slayt, ilk görünen içeriği geciktirir.
Çok sayıda yazı tipi ve yazı kalınlığı, her biri ayrı dosya olarak yüklenir.
Boyutu belirtilmemiş görseller ve sonradan yüklenen reklam alanları, sayfanın okurken kaymasına yol açar.
Her özelliği için ayrı eklenti yükleyen ağır temalar, kullanılmayan kodu da ziyaretçiye gönderir.
Hız tek başına sıralamayı belirlemez, ama yavaş bir sayfa ziyaretçiyi içeriği görmeden kaybettirir. Kullanıcı deneyimiyle arama arasındaki bağı SEO açısından kullanıcı deneyimini anlattığım yazıda ayrıca ele aldım.
Mobil görünüm artık ana görünüm
Google siteleri öncelikle mobil sürümleri üzerinden tarar ve değerlendirir. Bu, masaüstünde iyi görünen ama telefonda içeriği eksik kalan bir sitenin, arama motorunun gözünde de eksik kaldığı anlamına gelir. SEO uyumlu bir tasarımda mobil ve masaüstü aynı içeriği taşır; mobilde gizlenen metinler, açılmayan menüler, parmakla basılamayacak kadar küçük düğmeler olmaz. Tasarım çoğu zaman telefon ekranından başlayarak çizilir.
Yapısal veri ile içeriği tanıtmak
Yapısal veri, sayfadaki bilginin ne olduğunu arama motoruna makine diliyle söyleyen ek bir koddur. Bir işletmenin adı, adresi ve çalışma saatleri, bir yazının yazarı ve tarihi, bir ürünün fiyatı ya da sayfanın sitedeki yeri bu şekilde işaretlenebilir. Sözlüğü schema.org tarafından tanımlanır; Google, JSON-LD biçimini önerir. Yapısal veri arama sonuçlarında zengin görünüm çıkacağını garanti etmez, ama sayfanın doğru anlaşılmasına yardım eder. İşaretlenen bilginin sayfada ziyaretçinin gördüğü bilgiyle aynı olması gerekir.
Hazır tema, hazır script ya da özel yazılım
Yeni site yaptıran birinin önünde genellikle üç yol olur: WordPress gibi yaygın bir sistemle hazır bir tema, forumlarda ya da pazar yerlerinde satılan hazır scriptler ya da sıfırdan yazılmış özel bir yazılım. Üçünün de SEO açısından iyi ve kötü örnekleri var.
Yıllar içinde farklı altyapılardaki sitelerle çalışırken edindiğim kanaat şu: Ucuza satılan hazır scriptlerin önemli bir kısmında başlıklar, adresler ve yönlendirmeler üzerinde kontrol çok sınırlı, güncellemeleri de çoğu zaman bir süre sonra kesiliyor. WordPress'in avantajı sürekli güncellenen ve geniş bir topluluğu olan bir altyapı olması; ama her WordPress teması SEO uyumlu değil, ağır sayfa oluşturucular ve gereksiz eklentiler hızı düşürebiliyor. Temayı seçerken bunu kontrol etmek gerekiyor; WordPress SEO kontrol listesi bu aşamada işinize yarar.
Özel yazılım ise her şeyi sizin ihtiyacınıza göre kurma imkânı verir, ama SEO özellikleri ancak siteyi yazan kişi biliyorsa ve sonradan bakımı sürdürülüyorsa iyi çalışır. Sunucu yazılımı güncellendiğinde ya da arama motorlarının beklentileri değiştiğinde güncellenmeyen bir özel yazılım geride kalabilir. Hangisini seçerseniz seçin, belirleyici olan altyapının adı değil, aşağıdaki maddeleri karşılayıp karşılamadığıdır.
Yeni site yaptırırken sorulacak sorular
Siteyi yaptıracağınız kişiye ya da ajansa teklif aşamasında şunları sorabilir, teslimden önce de kontrol edebilirsiniz:
- Her sayfanın başlığını, açıklamasını ve adresini ben düzenleyebilecek miyim?
- Adresler okunabilir mi; bir sayfanın adresini değiştirirsem otomatik yönlendirme yapılıyor mu?
- Sitede sayfa başına tek bir h1 var mı, başlıklar sırayla ilerliyor mu?
- Site haritası (sitemap.xml) otomatik oluşuyor mu, yeni sayfalar ona ekleniyor mu?
- Mobil ve masaüstü sürüm aynı içeriği gösteriyor mu?
- Ana sayfa ve önemli sayfalar telefonda, mobil bağlantıyla hızlı açılıyor mu?
- Görseller modern biçimlerde ve doğru boyutta mı yükleniyor, alternatif metin eklenebiliyor mu?
- İşletme, yazı, ürün gibi bilgiler için yapısal veri ekleniyor mu?
- Eski bir siteden geçiliyorsa, eski adreslerin hepsi yeni karşılıklarına yönlendirilecek mi?
- Site HTTPS ile açılıyor mu, www'li ve www'suz adreslerden biri diğerine yönleniyor mu?
- Google Search Console ve analiz araçları kurulacak mı, erişim bana verilecek mi?
Google'ın kendi temel önerilerini görmek isterseniz Search Central SEO başlangıç kılavuzu bu listedeki birçok maddeyi resmi kaynaktan anlatır.
Site yaptırma aşamasında SEO ile ilgili sık duyduğum sorular
Tek sayfalık bir site arama motorlarında iyi sonuç alabilir mi?
Tek bir konuyu anlatan küçük bir işletme için alabilir. Ancak farklı hizmetleri ya da ürünleri olan bir işletmede her konunun kendi sayfası olması, her biri için ayrı aramalarda görünmeyi kolaylaştırır. Tek sayfada bütün konular birbirinin önüne geçer.
Hazır temaya SEO eklentisi kurmak yeterli olur mu?
Eklenti başlık, açıklama ve site haritası gibi işleri kolaylaştırır, ama temanın yavaş olmasını, başlık yapısının bozuk olmasını ya da içeriğin zayıflığını düzeltmez. Eklenti bir araçtır; ayarlarının doğru yapılması ve sitenin geri kalanının da uygun olması gerekir.
Mevcut siteyi yenilerken sıralamalar korunabilir mi?
Çoğu durumda büyük ölçüde korunabilir. Bunun için eski adreslerin tam listesini çıkarmak, her birini yeni karşılığına yönlendirmek, iyi çalışan içerikleri silmeden taşımak ve geçişten sonra Search Console'u takip etmek gerekir. Geçişten sonraki birkaç haftada dalgalanma görmek olağandır.
Hız testinde tam puan alamazsam sıralamam düşer mi?
Hayır, puanın kendisi bir sıralama ölçüsü değil. Önemli olan gerçek ziyaretçilerin sayfayı makul hızda görmesi ve kullanabilmesi. Puanı birkaç basamak yükseltmek için sitenin işlevinden vazgeçmek çoğu zaman gereksizdir.
Bu konular sitenin teknik iskeletini oluşturur; içerik ve bağlantı tarafını da kapsayan çalışmayı SEO danışmanlığı sayfasında, tasarım sürecinin kendisini ise web tasarım sayfasında anlattım.
Hızlı, SEO uyumlu ve müşteri getiren bir web sitesi mi istiyorsunuz?
Bu sayfada anlattıklarımı her projede uyguluyorum. Süreç, kapsam ve gerçek projeler için web tasarım hizmeti sayfasına göz atın.
Bu Konunun Diğer Sayfaları
Bir sonraki adımı birlikte belirleyelim
Sitenizin ne yapması gerektiğini birkaç cümleyle anlatın; kapsamı ve sonraki adımı yazılı olarak dönerim.
Bu sayfa en son 29 Ekim 2026 tarihinde güncellendi.