404 Not Found Ne Demek? Türkçesi ve SEO Etkisi

404 Not Found, "bulunamadı" anlamına gelen bir HTTP durum kodudur; sunucuya ulaşıldığını ama istenen adreste bir sayfa ya da dosya bulunmadığını söyler ve Türkçe sitelerde genellikle "Sayfa bulunamadı" olarak görünür. Google'a göre 404 hataları web'in olağan bir parçasıdır ve tek başına sitenin sıralamasını düşürmez. Asıl kayıp, ziyaretçi ya da dış bağlantı alan önemli bir sayfanın yönlendirilmeden ortadan kalkmasıyla yaşanır.

Bu hatayla karşılaşan kişi ya bir ziyaretçidir ya da sitenin sahibi. İkisinin yapacağı şey farklı olduğu için yazıyı da bu ayrıma göre kurdum.

404 sayısı ve "Not Found" ifadesi neyi anlatıyor

Bir tarayıcı bir sayfa istediğinde sunucu her zaman üç haneli bir durum koduyla cevap verir. İlk hane kodun sınıfını gösterir: 2 ile başlayanlar başarılı (200 OK), 3 ile başlayanlar yönlendirme (301, 302), 4 ile başlayanlar istekle ilgili bir sorun, 5 ile başlayanlar sunucu tarafında bir hata anlamına gelir. 404, dördüncü sınıfın en tanıdık üyesidir.

Hatanın metni sunucuya ve siteye göre değişir. "404 Not Found", "HTTP Error 404", "Error 404 – Page Not Found" ya da Apache sunucularında sık görülen "The requested URL was not found on this server" ifadelerinin hepsi aynı şeyi söyler: bu adreste bir şey yok. Türkçesi "404 Bulunamadı" ya da "Sayfa bulunamadı"dır.

404, sunucunun çalışmadığı anlamına gelmez. Site tamamen kapalıysa tarayıcı hiç cevap alamaz ya da 5xx sınıfından bir hata görürsünüz. 404 alıyorsanız sunucu ayaktadır, yalnızca o adreste bir karşılık bulamamıştır.

Ziyaretçi olarak 404 gördüğünüzde deneyebilecekleriniz

Adresi elle yazdıysanız harf hatasına, fazladan ya da eksik bir karaktere bakın.
Adresin sonundaki bölümleri silerek bir üst klasöre çıkın; /blog/eski-yazi açılmıyorsa /blog açılabilir. Adresin hangi kısmının ne işe yaradığını URL'nin parçalarını anlattığım yazıda bulabilirsiniz.
Sitenin kendi arama kutusunu ya da menüsünü kullanın; içerik başka bir adrese taşınmış olabilir.
Google'da site:alanadi.com aradığınız konu biçiminde arama yapın.
Sayfa tamamen kaldırılmışsa eski sürümüne Wayback Machine gibi internet arşivi hizmetleri üzerinden ulaşmak mümkün olabilir.

Site sahibiyseniz: 404'ler nereden çıkıyor

Kendi sitenizde 404 veren adresler görmeniz her zaman bir arıza olduğu anlamına gelmez. Ama nedenini bilmek, hangisine müdahale edeceğinizi belirler. En sık karşılaşılan kaynaklar şunlar:

Yönlendirmesiz adres değişikliği: Bir yazının ya da ürünün kısa adı (slug) değiştirildi, eski adres yenisine bağlanmadı.
Silinen içerik: Satıştan kalkan ürünler, süresi biten kampanya sayfaları, birleştirilen yazılar.
Kalıcı bağlantı yapısının değişmesi: WordPress'te Ayarlar > Kalıcı Bağlantılar bölümünden yapı değiştirildiğinde bütün yazıların adresleri bir anda değişebilir.
Sunucu kuralları: .htaccess dosyasındaki hatalı bir satır ya da Apache'den nginx'e geçiş. nginx .htaccess dosyasını okumaz; o dosyadaki yönlendirme kuralları sunucu ayarına taşınmazsa çalışmayı bırakır. Apache tarafındaki yönlendirme kurallarına örnekleri .htaccess ile SSL yönlendirme yazısında bulabilirsiniz.
Taşıma sırasında eksik kalan dosyalar: Yeni sunucuya görsel ya da PDF klasörlerinin bir kısmı aktarılmadı.
Başka sitelerin hatalı bağlantıları: Biri sitenize verdiği bağlantının adresini yanlış yazdı.
Bot taramaları: Kötü niyetli botlar sitede açık bulmak için /wp-login.php, /.env gibi var olmayan adresleri dener. Bunlar düzeltilecek hatalar değildir; 404 dönmeleri doğrudur.

Sık karşılaştığım bir durum daha var: hata sayfası hiç ayarlanmamış bazı sitelerde, var olan ama içinde ana sayfa dosyası bulunmayan bir klasörün adresi "Index of /" başlıklı bir dosya listesi açar. Bu bir 404 sorunu değil, sunucuda dizin listelemenin açık kalmasıdır ve sitenin dosyalarını herkese gösterir. Apache'de Options -Indexes satırı bunu kapatır.

404 hatası Google sıralamasını düşürür mü?

Google Search Central belgelerine göre hayır. Google, var olmayan sayfaların 404 döndürmesini doğru ve beklenen bir davranış olarak görür; sitede 404 veren adreslerin bulunması diğer sayfaların sıralamasını cezalandırmaz. Search Console'daki 404 bildirimlerinin çoğu da bilgi amaçlıdır. Google 404 veren bir adresi bir süre daha tarar, durum değişmezse dizinden çıkarır.

Ama "ceza yok" demek "kayıp yok" demek değildir. Şu üç durumda 404'ler gerçek bir maliyet yaratır:

Ziyaretçi alan bir sayfa kaybolduğunda: O sayfanın aramalardaki yeri de onunla birlikte gider. Aynı konuyu anlatan yeni bir sayfa varsa eski adres ona yönlendirilmelidir.
Dış bağlantı alan bir sayfa kaybolduğunda: Başka sitelerden gelen bağlantılar 404 veren adreste boşa düşer. 301 yönlendirme, bu bağlantıların yeni adrese sayılmasını sağlar.
Sitenin kendi bağlantıları 404'e çıktığında: Menüde, yazı içinde ya da site haritasında kırık bağlantı varsa ziyaretçi çıkmaz sokağa girer, tarama da boşa harcanır. Bunlar mutlaka düzeltilmelidir.

301 mi, 410 mu, yoksa 404 olarak bırakmak mı

Durum	Doğru yanıt
Sayfa başka bir adrese taşındı ya da yerini tutan bir sayfa var	301 kalıcı yönlendirme
Sayfa kaldırıldı, yerine geçecek benzer bir içerik yok	404 olarak bırakmak
İçerik bilerek ve kalıcı olarak kaldırıldı, geri gelmeyecek	410 Gone
Saldırı sonrası siteye eklenmiş spam sayfalar	410, gerekirse geçici olarak URL kaldırma aracı
Ürün geçici olarak stokta yok	Sayfayı açık tutmak (200) ve stok durumunu belirtmek

410, "bu sayfa vardı ve bilerek kaldırıldı" demektir. Google iki kodu uzun vadede hemen hemen aynı şekilde ele alır; 410 adresin dizinden biraz daha çabuk düşmesine yardım edebilir. Hangisini seçerseniz seçin, tutarlı kullanmanız yeterlidir.

Sık yapılan bir hata, bütün 404 adreslerini toplu halde ana sayfaya yönlendirmektir. Ziyaretçi aradığını bulamaz, Google da alakasız bir sayfaya yapılan bu yönlendirmeleri çoğu zaman soft 404 olarak değerlendirir. Yönlendirme yalnızca gerçekten aynı ya da çok yakın konudaki bir sayfaya yapılmalıdır.

Soft 404: hata gibi görünen ama hata kodu vermeyen sayfalar

Soft 404, ekranda "sayfa bulunamadı" yazısı ya da boş bir içerik gösterildiği halde sunucunun 200 (başarılı) kodu döndürdüğü durumdur. Google bu sayfaların içeriğine bakıp aslında var olmadıklarını anladığında Search Console'da "Soft 404" olarak raporlar. Sık görülen örnekleri sonuç vermeyen site içi arama sayfaları, ürünü kalmamış boş kategori sayfaları ve yukarıda anlattığım ana sayfaya toplu yönlendirmelerdir.

Çözüm iki yönlüdür: içeriği olmayan sayfa gerçek bir 404 ya da 410 kodu döndürmeli, içeriği olması gereken sayfa ise gerçekten doldurulmalıdır.

İyi bir özel 404 sayfası nasıl olur

Sunucunun varsayılan hata ekranı ziyaretçiye hiçbir yol göstermez. Sitenin kendi tasarımıyla hazırlanmış bir 404 sayfası, yolunu kaybeden ziyaretçiyi sitede tutmanın en zahmetsiz yoludur. İçinde şunlar bulunmalı:

Sitenin normal üst menüsü ve alt bilgisi, ziyaretçi hâlâ aynı sitede olduğunu anlasın diye
Kısa ve suçlamayan bir açıklama: aranan sayfa taşınmış ya da kaldırılmış olabilir
Bir arama kutusu
En çok ziyaret edilen bölümlere ya da kategorilere bağlantılar
Bir şeyin bozuk olduğunu düşünen ziyaretçi için iletişim seçeneği

En önemli teknik kural şu: özel 404 sayfası da 404 durum kodu döndürmelidir. Güzel tasarlanmış ama 200 kodu veren bir hata sayfası, yukarıda anlattığım soft 404 sorununu yaratır. Sunucuya göre örnek ayarlar:

# Apache (.htaccess)
ErrorDocument 404 /404.php

# nginx (sunucu bloğu içinde)
error_page 404 /404.html;

<?php
// PHP ile çalışan bir sayfada içerik bulunamadığında
http_response_code(404);
include __DIR__ . '/404.php';
exit;

WordPress temalarının çoğu kendi 404.php şablonuyla gelir ve doğru kodu kendiliğinden döndürür. Yine de emin olmak için var olmayan bir adresi açıp tarayıcının geliştirici araçlarındaki Ağ (Network) sekmesinden durum koduna bakabilirsiniz.

Search Console'da 404 adreslerini bulmak ve temizlemek

Google Search Console'da sitenizi açın ve Dizin oluşturma altındaki Sayfalar raporuna girin.
Sayfaların neden dizine eklenmediğini gösteren listede "Bulunamadı (404)" ve "Soft 404" satırlarına tıklayın; etkilenen adreslerden örnekler listelenir.
Her adres için karar verin: taşındıysa 301 ile yönlendirin, bilerek silindiyse 404 ya da 410 olarak bırakın, sitenin kendi bağlantılarından geliyorsa o bağlantıyı düzeltin.
Düzelttiğiniz adresleri URL Denetleme aracıyla kontrol edin, ardından raporda "Düzeltmeyi doğrula" düğmesini kullanın.

Saldırı sonrası alakasız sayfalar dizine girdiyse ve hızla görünmez olmaları gerekiyorsa Search Console'daki Kaldırma aracı işe yarar. Bu araç adresleri silmez, Google sonuçlarında yaklaşık altı ay boyunca gizler; kalıcı çözüm için o adreslerin 404 ya da 410 döndürmesi gerekir. Bir uyarı: aracın ön ekle başlayan bütün adresleri kaldırma seçeneğine alan adının kökünü yazarsanız bütün siteniz sonuçlardan kaybolur. Bu aracı dikkatli kullanın.

Sayfa bulunamadı hatasına hızlı yanıtlar

404 sayfasına noindex etiketi eklemek gerekir mi?

Gerekmez. Sayfa doğru şekilde 404 kodu döndürüyorsa Google onu zaten dizine almaz. noindex, 200 kodu dönen ama aramada görünmesini istemediğiniz sayfalar içindir.

Bir sitede kaç tane 404 olması normaldir?

Belirli bir sayı yok. Silinen ürünler, botların denediği adresler ve eski bağlantılar yüzünden her sitede 404 olur. Sayıdan çok hangi adreslerin 404 verdiğine bakın: sitenin kendi bağlantılarından ulaşılan, dış bağlantı alan ya da eskiden ziyaretçi getiren adresler önceliklidir.

403 ile 404 arasındaki fark nedir?

404, adreste bir şey bulunamadığını söyler. 403 Forbidden ise kaynağın var olabileceğini ama ona erişim izninizin olmadığını belirtir. Yanlış ayarlanmış dosya izinleri ya da güvenlik kuralları, normal sayfaların 403 vermesine yol açabilir.

WordPress'te bütün yazılar bir anda 404 veriyorsa ne yapmalı?

Genellikle yeniden yazma kuralları bozulmuştur. Ayarlar > Kalıcı Bağlantılar sayfasına girip hiçbir şeyi değiştirmeden "Değişiklikleri kaydet" düğmesine basmak kuralları yeniden oluşturur. Sorun sürerse .htaccess dosyasının yazılabilir olduğunu, sunucu nginx ise WordPress için gereken yönlendirme kuralının sunucu ayarında bulunduğunu kontrol edin.

Kırık bağlantıları ve yönlendirme zincirlerini sitenin tamamında görmek isterseniz bunu kapsamlı bir SEO analizi içinde yapmak daha verimli olur. Sorununuz 404'lerden çok sayfaların hiç dizine girmemesiyse sitem Google'da çıkmıyor yazısındaki kontrol listesiyle başlayabilirsiniz.