Web Sitesi Kurma: Alan Adından Yayına 7 Adım

Web sitesi kurmak için üç temel parça gerekir: sitenizin adresi olacak bir alan adı, dosyalarını barındıracak bir hosting ve içeriği yöneteceğiniz bir altyapı. Altyapı olarak WordPress gibi bir içerik yönetim sistemi, abonelikli bir site kurucu ya da size özel yazılmış bir sistem seçebilirsiniz. Bu parçaları bir araya getirmek birkaç saatlik iştir; asıl zaman alan, sitenin ne işe yarayacağına karar vermek ve içeriği hazırlamaktır. Aşağıda adımları uygulama sırasıyla anlatıyorum.

1. Adım: Sitenin ne işe yarayacağını yazın

Bana gelen taleplerin bir kısmı "sahibinden gibi bir site" ya da "Alibaba gibi bir pazar yeri" diye başlar. Bu tür platformların arkasında yıllardır çalışan yazılım ekipleri, büyük sunucu altyapıları ve ciddi pazarlama bütçeleri vardır; sitenin kurulması işin en küçük kısmıdır. Büyük düşünmekte sakınca yok, ama ilk sürümün gerçekçi olması gerekir.

Başlamadan önce şu soruların cevabını bir kâğıda yazın:

• Site kimin için? Bireysel ziyaretçiler mi, firmalar mı, mevcut müşteriler mi?
• Ziyaretçiden ne yapmasını istiyorsunuz? Aramasını, form doldurmasını, ürün satın almasını, yazılarınızı okumasını?
• Hangi sayfalar olacak? Ana sayfa, hakkımızda, her hizmet için ayrı bir sayfa, iletişim, varsa blog.
• Siteyi kim güncelleyecek ve ne sıklıkla?

Bu liste hem altyapı seçimini hem de bütçeyi belirler. Beş sayfalık bir tanıtım sitesi için özel yazılım gerekmez; yüzlerce ürün satacak bir mağazaya da ücretsiz bir site kurucu yetmez.

2. Adım: Alan adını kendi adınıza kaydettirin

Alan adı, sitenizin internetteki adresidir (firmaadi.com gibi). Kısa, söylendiğinde kolayca yazılabilen ve markanızla aynı olan bir isim seçin. Uzantı seçimi, yani .com mu, .com.tr mi, .tr mi sorusu hedef kitlenize göre değişir; farkları internet adresi uzantıları yazısında ayrıntılı anlattım.

Bu adımın en önemli kuralı, alan adının sizin ya da şirketinizin adına kayıtlı olmasıdır. Kaydı bir tasarımcı ya da ajans yapsa bile sahip bilgisi siz olmalısınız ve kayıt firmasının paneline erişiminiz bulunmalı. Aksi halde ileride firma değiştirmek istediğinizde adresinizi geri almak için uğraşırsınız.

3. Adım: Hostingi seçeceğiniz altyapıya göre alın

Hosting, sitenizin dosyalarının ve veritabanının durduğu sunucudur. Site kurucu kullanacaksanız bu adımı atlarsınız, çünkü barındırma aboneliğe dahildir. WordPress ya da özel yazılım kullanacaksanız hosting seçerken şunlara bakın:

• Desteklenen PHP ve veritabanı sürümleri güncel mi?
• Ücretsiz SSL sertifikası otomatik kuruluyor ve yenileniyor mu?
• Otomatik yedek alınıyor mu, geri yüklemeyi kendiniz yapabiliyor musunuz?
• Sunucu ziyaretçilerinize yakın mı? Türkiye'ye hitap eden bir sitede sunucunun konumu ya da bir içerik dağıtım ağı (CDN) kullanımı sayfaların açılış süresini etkiler.
• Destek ekibine hangi kanaldan, ne kadar sürede ulaşılabiliyor?

Başlangıçta küçük bir paket yeterlidir; site büyüdükçe bir üst pakete geçmek kolaydır. WordPress için hosting seçimini WordPress hosting yazısında ayrıca ele aldım.

4. Adım: WordPress, site kurucu ya da özel yazılım

Web sitelerinin ilk yıllarında her sayfa ayrı bir HTML dosyası olarak elle yazılırdı. Bu yöntem hâlâ çok hızlı siteler çıkarır, ama her değişiklik kod bilgisi ister ve sayfa sayısı arttıkça yönetmek zorlaşır. İçerik yönetim sistemleri bu sorunu çözmek için çıktı: içeriği bir panelden girersiniz, tasarım otomatik uygulanır. Bugün seçenekler üç ana yola ayrılıyor.

WordPress ile kendi sunucunuzda site

Açık kaynaklı, ücretsiz ve en yaygın içerik yönetim sistemidir. Tema ve eklentileriyle kurumsal siteden bloga, küçük mağazadan haber sitesine kadar çoğu ihtiyacı karşılar ve çoğu hosting panelinde birkaç tıkla kurulur. Karşılığında güncellemeleri ve eklentileri düzenli takip etmeniz gerekir; bakımsız bırakılan bir WordPress sitesi zamanla yavaşlar ve güvenlik açığı verir. Kurulumun panelden adım adım nasıl yapıldığını WordPress site kurma yazısında gösterdim.

Site kurucular

Wix, Squarespace ya da Shopify gibi platformlarda sürükle bırak yöntemiyle, kod bilmeden site yaparsınız; barındırma, güvenlik ve güncellemeler platformun sorumluluğundadır. Hızlı bir başlangıç ya da bir fikri denemek için iyi bir yoldur ve bu platformlarla yapılmış siteler de Google'da yer alabilir. Bilmeniz gereken kısıtlar şunlar: ücretsiz planlar genelde platformun alt alan adıyla ve platform reklamlarıyla gelir, kendi alan adınızı bağlamak için ücretli plana geçmeniz gerekir. Abonelik bittiğinde site kapanır ve tasarımı başka bir yere taşıyamazsınız. Kurumsal bir kimlik için en azından kendi alan adınızla ücretli bir plan kullanın.

Özel yazılım

Sitenin her parçası ihtiyacınıza göre yazılır. Gereksiz kod olmadığı için hızlı ve hafif olur; rezervasyon kuralları, bayi paneli ya da firmaya özel hesaplamalar gibi hazır sistemlerin karşılamadığı iş akışlarını kurabilirsiniz. Karşılığında ilk maliyet daha yüksektir ve sonraki değişiklikler için yazılımı bilen bir geliştiriciye ihtiyaç duyarsınız.

Bu üç yolun maliyet açısından nasıl ayrıştığını web sitesi fiyatları yazısında karşılaştırdım.

5. Adım: İçeriği tasarımdan önce hazırlayın

En sık yapılan hata, tasarımı bitirip metinleri sonra düşünmektir. Boş kutulara sonradan yazı sığdırmaya çalışınca ya tasarım bozulur ya da metin kırpılır. Bunun yerine her sayfanın içeriğini önceden toplayın:

• Her hizmet ya da ürün için ne yaptığınızı, kime yaptığınızı ve nasıl çalıştığınızı anlatan özgün bir metin. Başka sitelerden kopyalanan metinler hem güven kaybettirir hem de arama sonuçlarında işe yaramaz.
• Kendi çektiğiniz ya da kullanma hakkınız olan fotoğraflar. İnternette bulduğunuz her görsel serbestçe kullanılamaz.
• Açık adres, telefon, çalışma saatleri gibi iletişim bilgileri.
• İletişim formuyla ad, telefon gibi kişisel veriler topluyorsanız KVKK kapsamında bir aydınlatma metni. Metnin içeriğini bir hukukçuyla netleştirmek doğru olur.

6. Adım: Yayına almadan önce son kontrol

Site hazır göründüğünde yayına almadan önce şu listeyi tek tek deneyin:

1. Siteyi telefonda açın; menü, butonlar ve formlar parmakla rahat kullanılabiliyor mu?
2. İletişim formunu doldurup gönderin; mesaj gerçekten e-posta kutunuza düşüyor mu?
3. Adres çubuğunda kilit simgesi görünüyor mu, http:// ile yazılan adres https:// sürümüne yönleniyor mu?
4. Her sayfanın kendine ait bir başlığı (title) ve açıklaması var mı?
5. Olmayan bir adres yazdığınızda düzgün bir hata sayfası çıkıyor mu?
6. WordPress kullanıyorsanız Ayarlar > Okuma sayfasındaki "Arama motoru görünürlüğü" kutusu işaretsiz mi? Geliştirme sırasında işaretlenip unutulan bu kutu, yeni sitelerin Google'da görünmemesinin sık rastlanan sebeplerinden biridir.

7. Adım: Search Console'a ekleyip site haritasını gönderin

Site yayına girdiğinde Google onu kendiliğinden bulabilir, ama bunu hızlandırmanın ve sorunları görmenin yolu Google Search Console kullanmaktır. Yapılacaklar kısaca şöyle:

1. Search Console'da "alan adı" türünde bir mülk ekleyin ve size verilen TXT kaydını alan adınızın DNS ayarlarına girerek sahipliği doğrulayın. Bu yöntem http, https, www'li ve www'siz bütün sürümleri tek mülkte toplar.
2. Site haritasının adresini Site Haritaları bölümünden gönderin. WordPress'te bu adres genelde alanadiniz.com/wp-sitemap.xml ya da SEO eklentinizin oluşturduğu adrestir.
3. Ana sayfanızı URL denetimi aracıyla kontrol edip dizine eklenmesini isteyin.

İlk sayfaların arama sonuçlarında görünmesi birkaç gün de sürebilir, birkaç hafta da. Uzun süre görünmüyorsa olası nedenleri sitem Google'da çıkmıyor yazısında sırayla anlattım.

İlk siteyi kurarken akılda kalan soru işaretleri

Kod bilmeden kendi sitemi kurabilir miyim?

Evet. Site kurucular da WordPress de kod bilmeden site yapmaya izin verir. Kod bilgisi, hazır temanın izin vermediği bir değişiklik istediğinizde ya da bir sorun çıktığında gerekir. Basit bir tanıtım sitesi için temel kavramları öğrenmek ve biraz deneme yanılma çoğu zaman yeterlidir.

Bir web sitesinin kurulması ne kadar sürer?

Alan adı ve hosting almak, altyapıyı kurmak aynı gün biter. Sayfaların tasarımı, metinlerin yazılması ve kontroller ise içeriğin hazır olup olmamasına göre birkaç günden birkaç haftaya uzar. Süreyi en çok uzatan şey genelde teknik işler değil, bekleyen metinler ve fotoğraflardır.

Sitemi daha sonra başka bir sunucuya ya da firmaya taşıyabilir miyim?

WordPress ve özel yazılımla kurulan siteler dosyaları ve veritabanıyla birlikte taşınabilir; alan adınız sizin adınıza kayıtlıysa yalnızca DNS ayarlarını değiştirirsiniz. Site kurucularda içerik çoğu zaman dışa aktarılabilir, ama tasarım platforma bağlı olduğu için taşıma pratikte yeniden yapım anlamına gelir.

Ücretsiz bir site işletmem için yeterli olur mu?

Bir hobi blogu ya da kısa süreli bir etkinlik sayfası için yeterli olabilir. İşletme sitesinde ise platformun alt alan adı, reklamlar ve sınırlı özellikler ziyaretçiye güven vermez. Ücretsiz planla başlayacaksanız bile alan adınızı kendi adınıza alıp ilk fırsatta bağlamak, sonraki geçişi kolaylaştırır.

Bu adımların hepsini kendiniz yapmak zorunda değilsiniz. Alan adı ve hosting kısmını kendiniz halledip tasarım ve kurulumu devretmek isterseniz web tasarım hizmeti sayfasında nasıl çalıştığımı anlattım.