WordPress Site Kurma Rehberi | Hüseyin Yılmaz

Q: Yönetim paneline hangi adresten giriyorum?

Varsayılan giriş adresi alanadiniz.com/wp-admin ya da alanadiniz.com/wp-login.php adresidir. Bir güvenlik eklentisiyle bu adresi değiştirdiyseniz yeni adresi bir yere not edin.

WordPress site kurma dört adımda biter: bir alan adı ve hosting alırsınız, SSL sertifikasını açarsınız, WordPress'i hosting panelindeki tek tık kurulum aracıyla ya da elle kurarsınız, sonra temel ayarları, temayı ve birkaç gerekli eklentiyi yapılandırırsınız. Kurulumun kendisi birkaç dakika sürer; asıl zaman isteyen kısım, siteyi yayına açmadan önce yapılan ayarlar ve güvenlik önlemleridir.

Çoğu kişi tek tık kurulumdan sonra işin bittiğini düşünüyor. Aslında o noktada elinizde yalnızca boş bir iskelet var. Aşağıda sırayla kurulumdan önce hazırlanması gerekenleri, iki kurulum yolunu, ilk ayarları, tema ve eklenti seçimini, güvenliği ve yayın günü kontrolünü anlatıyorum.

Ücretsiz WordPress.com sitesi mi, kendi alan adınız mı

WordPress ile site kurmanın iki yolu var. Birincisi WordPress.com üzerinde hesap açmak: hosting ve kurulumla uğraşmazsınız, siteniz siteadiniz.wordpress.com gibi bir adreste yayınlanır. Ücretsiz planda sitenizde WordPress.com'un reklamları görünür, eklenti ve tema seçenekleri kısıtlıdır. Kişisel bir günlük ya da deneme için yeterli olabilir; bir işletmenin sitesi için uygun değildir.

İkinci yol, kendi alan adınızı ve hostinginizi alıp WordPress yazılımını oraya kurmak. Bu yazının geri kalanı bu yolu anlatıyor, çünkü sitenin bütün kontrolü sizde olur: istediğiniz temayı ve eklentiyi kurar, dosyalara ve veritabanına erişir, gerektiğinde siteyi başka bir sunucuya taşırsınız. Kurumsal bir site ya da uzun vadeli bir blog için tavsiye ettiğim yol budur.

Kurulumdan önce hazır olması gerekenler

Her şeyin toplanacağı tek bir e-posta hesabı

Alan adı, hosting, Google Search Console ve Google Analytics hesaplarını aynı e-posta adresine bağlayın. Bu adres size ya da şirketinize ait olsun; tasarımcının ya da ajansın hesabına değil. Yıllar sonra alan adını yenilemek ya da hosting değiştirmek gerektiğinde şifresini kimsenin hatırlamadığı bir hesap yüzünden siteye erişimi kaybeden işletmeler az değil.

Alan adı

Kısa, telefonda söylendiğinde yanlış yazılmayacak, Türkçe karakter içermeyen bir ad seçin. Uzantı olarak .com ya da .com.tr çoğu işletme için yeterlidir. Türkiye uzantılı (.tr) alan adları TRABIS sistemi üzerinden, yetkili kayıt firmaları aracılığıyla alınır. Alan adının kayıt bilgilerinde sahip olarak sizin adınızın göründüğünü kontrol edin.

Hosting

Hosting, sitenizin dosyalarının ve veritabanının durduğu sunucudur. Alan adını ve hostingi aynı firmadan almak ödemeyi ve DNS ayarlarını kolaylaştırır, ayrı firmalarda tutmak ise ileride taşınmayı kolaylaştırır; ikisi de olur. Hizmetinden emin olmadığınız bir firmayla başlıyorsanız yıllık yerine aylık ödemeyi deneyin, beğenmezseniz kaybınız az olur. Hangi teknik özelliklere bakmanız gerektiğini WordPress hosting seçerken bakılacak ölçütler yazısında ayrıntılı anlattım.

SSL'i WordPress'ten önce açın

Hosting hesabınız açılıp alan adınız sunucuya yönlendikten sonra ilk iş SSL sertifikasını etkinleştirin. cPanel, Plesk ve benzeri panellerin çoğu Let's Encrypt ya da AutoSSL ile ücretsiz sertifika verir. Bunu kurulumdan önce yapmanın sebebi, WordPress'in site adresini kurulum sırasında kaydetmesidir. Kurulumu http:// ile yapıp sonradan https:// adresine geçerseniz görsellerde ve bağlantılarda karışık içerik uyarıları, yönlendirme döngüleri gibi gereksiz sorunlarla uğraşırsınız. Sertifikası olmayan sitelerde Chrome adres çubuğunda "Güvenli değil" uyarısı da gösterir.

Siteniz yayına girdikten sonra http ve www'lu adreslerin tek bir https adresine yönlenmesi gerekir; bunun sunucu tarafında nasıl yapıldığını .htaccess ile SSL yönlendirme yazısında bulabilirsiniz.

Hosting panelinden tek tıkla kurulum

Paylaşımlı hosting paketlerinin çoğunda Softaculous, Installatron ya da panelin kendi WordPress aracı bulunur. Kurulum ekranında dikkat etmeniz gerekenler şunlar:

Protokol: https:// seçili olsun. www'lu ya da www'suz hangisini kullanacaksanız şimdi karar verin.
Dizin: Site alan adının kökünde açılacaksa dizin alanını boş bırakın. Araç bazen varsayılan olarak wp yazar; bu kalırsa siteniz alanadiniz.com/wp adresinde açılır.
Yönetici adı: "admin" kullanmayın, tahmin edilmesi zor bir ad ve uzun bir şifre belirleyin.
Dil: Türkçe seçerseniz yönetim paneli ve tema metinleri Türkçe gelir.
Güncelleme ve yedek seçenekleri: Araç otomatik güncelleme ve yedek sunuyorsa açın, ama bu yedeğin sizin tek yedeğiniz olmayacağını aklınızda tutun.

Kurulum bitince araç size yönetim paneli adresini verir. Panelden kurulum yapmanın bir avantajı da güncellemeleri ve yedekleri aynı ekrandan takip edebilmenizdir.

Otomatik yükleyici yoksa elle kurulum

Panelinizde böyle bir araç yoksa ya da VPS kullanıyorsanız kurulum elle de birkaç adımda yapılır:

WordPress'in Türkçe paketini resmi siteden indirin.
Hosting panelinden yeni bir veritabanı ve bu veritabanına tam yetkili bir kullanıcı oluşturun; adını, kullanıcı adını ve şifresini not alın.
İndirdiğiniz arşivin içindeki dosyaları dosya yöneticisi ya da FTP ile public_html klasörüne yükleyin.
Alan adınızı tarayıcıda açın. Kurulum sihirbazı veritabanı adını, kullanıcıyı, şifreyi ve sunucuyu (çoğu zaman localhost) sorar.
Son ekranda site başlığını, yönetici adını, şifreyi ve e-posta adresini girip kurulumu tamamlayın.

Sunucuda SSH erişiminiz ve WP-CLI varsa aynı işi üç komutla da yapabilirsiniz:

wp core download --locale=tr_TR
wp config create --dbname=veritabani_adi --dbuser=kullanici --dbpass='sifre'
wp core install --url=https://alanadiniz.com --title="Site Adı" --admin_user=yonetici_adi [email protected]

Şifre parametresini vermezseniz WP-CLI rastgele bir yönetici şifresi üretip ekrana yazar.

Yayına açmadan önce değiştirdiğim ilk ayarlar

Kurulumdan hemen sonra, daha tek satır içerik girmeden şu ayarları yapın. Bazıları sonradan değiştirildiğinde adreslerin bozulmasına yol açar.

Ayarlar > Genel: Site başlığını ve sloganı yazın, varsayılan sloganı bırakmayın. Saat dilimini İstanbul olarak seçin; yoksa zamanlanmış yazılar yanlış saatte yayınlanır.
Ayarlar > Kalıcı bağlantılar: "Yazı adı" seçeneğini işaretleyin. Bu ayarı içerik girdikten sonra değiştirirseniz bütün eski adresler kırılır ve yönlendirme gerekir.
Ayarlar > Okuma: Site yapım aşamasındayken "Arama motorlarının bu siteyi dizine eklemesini engelle" kutusunu işaretleyebilirsiniz. Yayın günü bu işareti kaldırmak çok sık unutulur ve site Google'da çıkmıyor şikâyetlerinin önemli bir kısmının sebebi budur.
Ayarlar > Tartışma: Yorumlara ihtiyacınız yoksa kapatın; açık kalan yorum formu kısa sürede spam toplar.
Örnek içerikler: varsayılan "Merhaba dünya" yazısını, örnek sayfayı, kullanmayacağınız hazır eklentileri ve temaları silin. Sorun çıktığında geçiş yapabilmek için varsayılan temalardan birini bırakın.
Profil: Profilinizde herkese açık görünen adı kullanıcı adınızdan farklı bir ad yapın; yazıların altında giriş adınız görünmesin.

Tema seçimi: görünüşten çok yüküne bakın

Tema sitenin görünümünü belirler ama hızını da belirler. Demo sayfasında etkileyici duran bir tema, beraberinde bir sayfa oluşturucu, kaydırıcı eklentisi ve onlarca yazı tipi getirebilir. Seçerken şunlara bakın:

Tema düzenli güncelleniyor mu, son güncelleme tarihi ne zaman?
Demo içeriğini içe aktarırken hangi eklentileri zorunlu kuruyor?
Kullandığı yazı tipleri ğ, ş, ı, İ gibi Türkçe karakterleri düzgün gösteriyor mu?
Mobilde menü, başlıklar ve düğmeler rahat kullanılıyor mu?
Temayı değiştirdiğinizde içeriğiniz temaya özel kısa kodlar yüzünden dağılacak mı?

Sade bir kurumsal site için WordPress'in kendi varsayılan temaları ya da hafif bir blok teması çoğu zaman yeterlidir. Ücretli temanın lisansı kırılmış kopyalarını (nulled) ise hiç kurmayın; içlerine gizli kod eklenmiş olabilir ve güncelleme alamazsınız.

Eklenti listesini kısa tutmak

Her eklenti sitenize işlev kadar bakım yükü de ekler: güncellenmesi gerekir, başka bir eklentiyle çakışabilir, açık bulunursa sitenizi riske atar. Başlangıç için çoğu sitede şu işler yeterlidir:

Bir SEO eklentisi (Yoast SEO ya da Rank Math gibi; ikisini birden kurmayın).
Bir önbellek eklentisi. Sunucunuz LiteSpeed ise LiteSpeed Cache eklentisi en uyumlu seçenektir.
Sunucu dışına yedek alabilen bir yedekleme eklentisi.
Bir iletişim formu. Formun kurulumunu, e-posta ayarını ve spam korumasını WordPress iletişim formu yazısında anlattım.

SEO eklentisini kurduktan sonra hangi ayarların yapılması gerektiğini burada tekrar etmeyeceğim; başlık şablonlarından site haritasına kadar adımlar WordPress SEO kontrol listesi yazısında madde madde duruyor.

Güvenliği ilk günden kurmak

Ele geçirilen WordPress sitelerinde sorun çoğu zaman çekirdekte değil, güncellenmemiş eklentilerde, zayıf şifrelerde ve yedeğin olmamasındadır. Kurulumdan sonra şunları yapın:

Çekirdek, tema ve eklentiler için otomatik güncellemeyi açın ya da haftada bir kontrol edin.
Yönetici hesaplarında iki aşamalı doğrulamayı etkinleştirin ve giriş denemelerini sınırlayan bir çözüm kullanın.
Kullanmadığınız eklenti ve temaları devre dışı bırakmakla yetinmeyin, silin.
Hosting panelinden desteklenen güncel bir PHP sürümü seçin.
Yedeklerin bir kopyasını sunucunun dışında (bulut depolama ya da kendi bilgisayarınız) tutun ve en az bir kez geri yüklemeyi deneyin.

Yönetim panelindeki tema ve eklenti dosya düzenleyicisini kapatmak da iyi bir önlemdir. Biri yönetici hesabınıza girse bile bu ekrandan dosyalara kod ekleyemez. wp-config.php dosyasında, düzenlemenin bittiğini belirten açıklama satırından (İngilizce kurulumda "stop editing" yazan satır) önce şunu ekleyin:

define( 'DISALLOW_FILE_EDIT', true );

Yayın günü yapılacak kontrol

Ayarlar > Okuma'daki dizin engeli kaldırıldı mı?
Site Google Search Console'a eklendi mi, site haritası gönderildi mi? WordPress 5.5'ten beri çekirdek wp-sitemap.xml adresinde bir site haritası üretir; SEO eklentiniz kendi haritasını kullanıyorsa onu gönderin.
Analytics etiketi çalışıyor mu?
İletişim formundan gönderilen deneme mesajı gerçekten geldi mi, spam klasörüne düşmedi mi?
Site bir telefonda ve farklı bir tarayıcıda baştan sona gezildi mi?
Var olmayan bir adres açıldığında düzgün bir 404 sayfası görünüyor mu?

Kurulum sırasında sık karşılaşılan takılmalar

Siteyi önce kendi bilgisayarımda kurup sonra hostinge taşıyabilir miyim?

Evet. Laragon ya da Local gibi araçlarla WordPress'i bilgisayarınızda kurup siteyi orada hazırlayabilirsiniz. Taşırken dosyaları ve veritabanını aktarmanız, veritabanındaki yerel adresleri gerçek alan adınızla değiştirmeniz gerekir. Bunu yapan taşıma eklentileri ya da WP-CLI'nin search-replace komutu işi kolaylaştırır.

Alan adını aldım ama site açılmıyor, neden?

Alan adının DNS ayarlarını hostinginizin bilgilerine yönlendirdikten sonra değişikliğin her yere ulaşması birkaç saat sürebilir, nadiren bir iki güne uzar. Bu sürede bazı cihazlarda eski hâli, bazılarında yenisini görebilirsiniz.

Yönetim paneline hangi adresten giriyorum?

Varsayılan giriş adresi alanadiniz.com/wp-admin ya da alanadiniz.com/wp-login.php adresidir. Bir güvenlik eklentisiyle bu adresi değiştirdiyseniz yeni adresi bir yere not edin.

www'lu mu yoksa www'suz mu kurmalıyım?

Arama motorları açısından ikisi arasında fark yoktur. Önemli olan birini seçip diğerini kalıcı olarak ona yönlendirmek ve WordPress ayarlarındaki site adresiyle aynı tutmaktır.

Bu adımları kendiniz yapabilirsiniz; zaman ayıramıyorsanız ya da sitenin baştan arama motorlarına uygun bir altyapıyla kurulmasını istiyorsanız web tasarım hizmeti sayfasından nasıl çalıştığıma bakabilirsiniz.