Post Ne Demek? Sosyal Medyada Post Atmak ve Post Türleri
Post, internette bir platformda yayımlanan tek bir içerik parçası, yani gönderi demektir. Instagram'a yüklediğiniz fotoğraf, X'te yazdığınız kısa metin, LinkedIn'de paylaştığınız duyuru ya da bir foruma yazdığınız mesajın her biri birer posttur. "Post atmak" da bu içeriği yayımlamak, paylaşmak anlamına gelir.
Kelimenin Türkçede bir de eski ve bambaşka bir anlamı var. Karışıklık çoğu zaman buradan çıktığı için önce o ayrımı yapalım, sonra kelimenin cümle içinde nasıl kullanıldığına ve platformlara göre neyi kapsadığına bakalım.
Post kelimesinin iki ayrı hayatı: deri ve gönderi
Türk Dil Kurumu sözlüğünde post, Farsçadan geçmiş bir kelime olarak tüyü üzerinde bırakılarak yüzülmüş hayvan derisini anlatır. "Postu kaptırmak" (makamını kaybetmek) ya da "post kavgası" gibi deyimler bu anlamdan gelir; eskiden makam sahiplerinin oturduğu yer bir post olduğu için kelime zamanla mevki anlamı da kazanmıştır.
İnternetteki post ise İngilizceden gelir. İngilizcede to post, bir duyuruyu herkesin görebileceği bir panoya asmak ya da mektup göndermek anlamında kullanılıyordu. İlk elektronik ilan panoları ve forumlar bu alışkanlığı ekrana taşıdı, sosyal medya da kelimeyi herkesin ağzına yerleştirdi. İki kelime aynı yazılıyor ama aralarında anlam bağı yok.
Cümle içinde post: atmak, paylaşmak, "made a post"
Kelime gündelik konuşmada çoğunlukla bir fiille birlikte kullanılır. Sık duyduğunuz kalıpların karşılıkları şöyle:
- Post atmak / post paylaşmak: Bir gönderi yayımlamak. "Akşam tatil fotoğraflarından bir post attım."
- Postlamak: Aynı anlamın konuşma dilindeki kısaltması. Sözlüklerde yer almaz ama yaygındır.
- Made a post / posted: İngilizcede "bir gönderi paylaştı". Bildirimlerde "X made a post" ya da "X posted" gördüğünüzde takip ettiğiniz kişinin yeni bir içerik yayımladığı anlaşılır.
- New post: Yeni gönderi. Bloglarda "yeni yazı" anlamına da gelir.
- Repost: Başkasının gönderisini kendi hesabınızda yeniden paylaşmak.
- Posted by: "Paylaşan" ya da "yazan". Blog ve forumlarda yazarın adının önünde görülür.
- Postun altına yazmak: Gönderinin yorum alanına yazmak. "Postun altına yazın" diyen biri, cevabı özel mesajla değil yorum olarak istiyordur.
Gönderi ile paylaşım aynı şey mi?
Türkçe arayüzlerde post karşılığı olarak en çok "gönderi" kelimesi kullanılır. Gönderi, ortaya konan içeriğin kendisidir: fotoğraf, video, metin ya da bunların bir arada olduğu tek bir paket. Paylaşım ise daha geniş bir kelimedir; hem kendi içeriğinizi yayımlama eylemini hem de başkasının gönderisini kendi takipçilerinize iletmenizi anlatabilir.
Pratikte şöyle düşünmek işe yarar: kendi yüklediğiniz fotoğraf bir gönderidir. Bir arkadaşınızın gönderisini hikâyenize eklediğinizde ise yeni bir içerik üretmiş olmazsınız, onu paylaşmış olursunuz. Konuşma dilinde ikisi çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır ve bu bir hata sayılmaz.
Instagram, X, Facebook ve LinkedIn'de post türleri
Her platform "post" çatısı altında birkaç farklı biçim sunar. Hangisinin kastedildiği, içeriğin ne kadar süre kaldığına ve nerede göründüğüne bakılarak anlaşılır.
| Platform | Post denince akla gelen | Diğer biçimler |
|---|---|---|
| Profilde ve ana akışta kalan fotoğraf, video ya da kaydırmalı çoklu görsel | Hikâye (24 saat sonra kaybolur, öne çıkanlara eklenebilir), Reels (kısa dikey video) | |
| X (eski adıyla Twitter) | Metin, görsel, video ya da anket içerebilen kısa gönderi | Yanıt, alıntı, yeniden paylaşım (repost) |
| Profilde, sayfada ya da grupta yayımlanan gönderi | Hikâye, Reels, canlı yayın | |
| Akışta görünen kısa, profesyonel gönderi | Makale, bülten, belge (kaydırmalı PDF) |
X'in durumu ayrıca anılmaya değer. Platform uzun yıllar gönderilere "tweet", yeniden paylaşıma "retweet" diyordu. Twitter'ın X adını almasının ardından resmi dil "post" ve "repost" oldu. Bu yüzden eski kaynaklarda tweet, yenilerinde post yazması aynı şeyi anlatır.
Instagram'da "post atmak" dendiğinde çoğu kişi hâlâ profilde kalıcı duran gönderiyi kasteder. Hikâye için "story atmak", kısa video için "reels atmak" denir. Biri "post attım ama story atmadım" diyorsa, profilinde duran bir gönderi yayımladığını ama 24 saatlik hikâyeyi kullanmadığını anlatıyordur.
Forumda ve blogda post ne anlama gelir
Post kelimesi sosyal medyadan önce forumlarda yaygındı. Bir forumda açılan başlığa (thread) yazılan her mesaj bir posttur; üye profillerindeki "mesaj sayısı" ya da "post count" da kişinin toplamda kaç mesaj yazdığını gösterir.
Bloglarda ise post, tarihli bir blog yazısıdır. WordPress bu ayrımı arayüzüne de taşır: İngilizce sürümde "Posts" olarak geçen bölüm Türkçe arayüzde "Yazılar" adını taşır ve tarihe göre sıralanan, kategorisi ve etiketi olan içerikleri barındırır. "Hakkımızda" ya da "İletişim" gibi zamandan bağımsız içerikler ise "Sayfalar" bölümünde durur. Bir blogu sıradan bir siteden ayıran özellikleri blog nedir yazısında anlattım; WordPress'in genel işleyişi için de WordPress'in ne işe yaradığını anlatan yazıya bakabilirsiniz.
Bir not daha: yazılım dünyasında büyük harfle yazılan "POST", bir form gönderilirken tarayıcının sunucuya veri yollama yöntemlerinden birinin adıdır. İletişim formuna yazdığınız mesaj, arka planda bir POST isteğiyle sunucuya gider. İkisi de "göndermek" fikrinden gelir ama farklı alanlarda kullanılır.
Sosyal medyada post terimiyle ilgili akla gelenler
Post atmak doğru bir Türkçe kullanım mı?
Konuşma dilinde yerleşmiş bir kalıptır ama yazı dilinde "gönderi paylaşmak" ya da "gönderi yayımlamak" daha uygundur. Kurumsal bir metinde ya da resmi bir yazışmada bu karşılıkları tercih etmek iyi olur.
Feed ne demek, postla ilgisi var mı?
Feed, takip ettiğiniz hesapların gönderilerinin alt alta aktığı ana akıştır. Türkçe arayüzlerde "akış" ya da "ana sayfa" olarak geçer. Postlar feed'de görünür; hikâyeler ise genellikle ekranın üst kısmında ayrı bir şeritte durur.
Silinen bir post geri getirilebilir mi?
Platforma göre değişir. Instagram ve Facebook, sildiğiniz gönderileri bir süre "son silinenler" ya da "çöp kutusu" benzeri bir bölümde tutar ve bu süre içinde geri yüklemenize izin verir. X'te silinen gönderi geri gelmez. Emin olmak için ilgili uygulamanın hesap ayarlarına bakmak gerekir.
Sponsorlu post ne demek?
Bir markanın ücret ödeyerek daha fazla kişiye gösterdiği ya da bir içerik üreticisiyle anlaşarak yayımlattığı gönderidir. Platformlar bu tür gönderileri "Sponsorlu" ya da "Ücretli ortaklık" etiketiyle işaretler.
Gönderileri bir işletmenin tanıtımı için kullanıyorsanız, tek tek postlardan çok bunların bir plana bağlanması önem kazanır: hangi içerik nerede yayımlanacak, web sitesine nasıl ziyaretçi taşıyacak, sonuç nasıl ölçülecek. Bu tarafı dijital pazarlama çalışmalarında ele alıyorum. Tek bir tanıtım metniyle başlayacaksanız SEO uyumlu tanıtım yazısı örneği iyi bir çıkış noktası olur.
