Web Sitesi Yıllık Ücretleri: Her Yıl Hangi Kalemler Yenilenir?

Web sitesi yıllık ücretleri, site kurulduktan sonra yayında kaldığı her yıl yeniden ödenen giderlerdir: alan adı yenilemesi, hosting, varsa ücretli SSL sertifikası, kurumsal e-posta, tema ve eklenti lisansları, yedekleme ve bakım. Kurulum bedeli bir kez ödenir, bu kalemler ise her yıl takvime düşer. Tutarlar sağlayıcıya, siteye ve kura göre değiştiği için burada rakam vermiyorum; her kalemin neye göre büyüdüğünü ve hangisinde pazarlık payınız olduğunu anlatıyorum.

Kurulumun kendisine ne kadar ödeneceği ayrı bir konu; onu web sitesi fiyatları yazısında ele aldım. Bu yazı, site teslim edildikten sonraki yıllarla ilgili.

Alan adında ilk yıl fiyatı ile yenileme fiyatı neden farklı

Alan adı satın alınmaz, süreli olarak kiralanır; en az bir yıllık kayıt yapılır ve süre bitmeden yenilenmesi gerekir. Kayıt firmaları müşteri çekmek için ilk yılı çoğu zaman indirimli satar, ikinci yıldan itibaren liste fiyatı gelir. Bu fark özellikle yeni nesil uzantılarda büyük olabilir: ilk yıl cazip görünen bir uzantının yenilemesi birkaç katına çıkabilir. Satın almadan önce sepette yazan fiyata değil, yenileme fiyatına bakın.

Alan adı tarafında yıllık gideri etkileyen diğer noktalar:

• Uzantı: .com, .com.tr, .tr ve yeni uzantıların kayıt ve yenileme bedelleri birbirinden farklıdır. Hangi uzantının ne işe yaradığını internet adresi uzantıları yazısında anlattım.
• Kayıt firması: Genel uzantılarda ICANN tarafından akredite bir kayıt firmasıyla, .tr uzantılarında TRABİS'in yetkilendirdiği bir kayıt kuruluşuyla çalışmak gerekir. Bayi üstüne bayi zincirinden alınan alan adlarında hem fiyat şişer hem de sorun çıktığında muhatap bulmak zorlaşır.
• Kişisel bilgi gizliliği: Bazı firmalar alan adı sahibinin bilgilerini gizleme hizmetini ücretsiz verir, bazıları ayrıca ücretlendirir.
• Transfer: Alan adını başka bir kayıt firmasına taşımak çoğu uzantıda mümkündür. Genel uzantılarda transfer işlemi genellikle bir yıllık uzatmayı da içerdiği için ödediğiniz para boşa gitmez.

Hosting faturası neden ikinci yılda yükselir

Hosting firmaları da benzer bir yöntem kullanır: uzun dönem peşin ödemeye büyük indirim, süre bitince standart fiyattan yenileme. Uzun dönem peşin ödemenin avantajı gerçektir, ama yenileme tarihinde fiyatın değişeceğini bilerek alın.

Hosting giderini asıl belirleyen, sitenin kullandığı kaynaktır. Az sayfalı, görseli az, ziyaretçisi sınırlı bir tanıtım sitesi paylaşımlı hostingde rahatça çalışır. Ürün sayısı, görsel yükü, eş zamanlı ziyaretçi ya da arka planda çalışan işler arttıkça VPS veya yönetilen sunucuya geçmek gerekir ve gider bir üst basamağa çıkar. Paketlerde "sınırsız" yazması da yanıltabilir; disk sınırsız görünse bile işlemci, bellek ve dosya sayısı sınırları vardır.

Az trafik her zaman az gider demek değildir. Rekabetin sert olduğu bazı sektörlerde küçük siteler bile kötü niyetli trafik ve saldırı denemeleriyle karşılaşır. Bu durumda güvenlik katmanı, saldırı filtresi ya da daha güçlü bir sunucu, dosyalarınızın kapladığı yerden bağımsız olarak hosting giderini artırır.

Bir de bayi zinciri meselesi var. Küçük bir firma büyük bir sağlayıcıdan bayi paketi alıp size hosting olarak satabilir. Bu tek başına kötü değildir, ama aynı hizmeti doğrudan ana sağlayıcıdan daha uygun almak mümkün olabilir. En ucuz satan en iyisi değildir, en pahalı satan da öyle. Sağlayıcının yedekleme politikasına, destek kanalına ve kesinti geçmişine bakın. WordPress siteleri için nelere dikkat edileceğini WordPress hosting yazısında ayrıca anlattım.

SSL sertifikası çoğu sitede ayrı fatura olmaktan çıktı

Birkaç yıl öncesine kadar SSL sertifikası her yıl ayrı ödenen bir kalemdi. Let's Encrypt gibi ücretsiz sertifika sağlayıcıları yaygınlaştıktan sonra çoğu hosting paneli sertifikayı otomatik kuruyor ve süresi dolmadan kendisi yeniliyor. Ücretsiz bir alan adı doğrulamalı sertifika ile ücretli bir sertifika, bağlantıyı aynı şekilde şifreler; ziyaretçinin tarayıcısı açısından güvenlik farkı yoktur.

Ücretli sertifika genelde kurum doğrulaması (OV) ya da genişletilmiş doğrulama (EV) gereken durumlarda, örneğin bir ihale şartnamesi ya da kurumsal bir güvenlik politikası bunu istediğinde anlam taşır. Tarayıcılar genişletilmiş doğrulamayı artık adres çubuğunda ayrıca öne çıkarmadığı için sırf görünüm uğruna ücretli sertifika almaya gerek yok. Sertifika kurulduktan sonra sitenin tamamen HTTPS'e geçmesi için yönlendirme kurallarının da doğru yazılması gerekir; bunu htaccess ile SSL yönlendirme yazısında örnek kodlarla gösterdim.

Kurumsal e-postada kullanıcı sayısı faturayı belirler

Hosting paketlerinin çoğunda birkaç e-posta kutusu açma hakkı bulunur ve ayrıca ücret gerektirmez. Daha geniş depolama, ortak takvim ve dosya kullanımı, mobil uygulamalar ya da daha güvenilir teslim istendiğinde Google Workspace veya Microsoft 365 gibi servisler tercih edilir. Bu servisler kullanıcı başına ücretlendirilir; çalışan sayısı arttıkça gider de aynı oranda artar.

Hesap açmadan önce kimin gerçekten ayrı bir kutuya ihtiyacı olduğunu, kimin için bir yönlendirme adresinin yeterli olacağını düşünün. Örneğin bilgi@ adresine gelen postaların birkaç kişiye iletilmesi çoğu zaman ayrı bir kutu açmaktan daha mantıklıdır. Hangi yolu seçerseniz seçin, alan adınızın DNS kayıtlarında SPF, DKIM ve DMARC ayarlarının yapılmış olması gerekir. Bunlar ücretli kalem değildir, ama eksik olduklarında gönderdiğiniz teklifler müşterinin istenmeyen posta klasörüne düşebilir.

Tema, eklenti ve yazılım lisansları

WordPress'in kendisi ücretsizdir, ama çoğu sitede ücretli bir tema ya da birkaç ücretli eklenti bulunur: sayfa oluşturucular, form eklentileri, SEO, yedekleme ve güvenlik eklentileri, e-ticaret için ödeme ve kargo eklentileri. Bunların büyük kısmı yıllık lisansla satılır. Lisans yenilenmezse eklenti çoğunlukla çalışmaya devam eder ama güncelleme ve destek gelmez; güncellenmeyen eklenti de zamanla güvenlik açığına dönüşür.

Sık atlanan nokta, lisansın kimin adına alındığıdır. Web tasarımcınız siteyi kendi ajans lisansıyla kurduysa, onunla çalışmayı bıraktığınızda güncellemeler de kesilebilir. Teslim aşamasında hangi lisansın kime ait olduğunu bir listeye yazdırın. Özel yazılımla kurulan sitelerde bu tür lisans gideri olmaz; onun yerine yazılımın bakımını yapacak bir geliştiriciye ihtiyaç duyulur.

Bakım, güncelleme ve yedekleme

Yıllık giderlerin en az görüneni bakımdır, çünkü bir şey bozulana kadar fark edilmez. WordPress çekirdeği, tema ve eklentiler düzenli güncelleme alır; hosting firmaları da eski PHP sürümlerini zamanla kaldırır ve sitenin yeni sürüme uyumlu hale getirilmesi gerekir. Bu işleri kendiniz yapabilir, ihtiyaç oldukça saatlik destek alabilir ya da yıllık bir bakım anlaşması yapabilirsiniz.

Yedekleme ayrı düşünülmeli. Hosting firmasının aldığı yedek çoğu durumda işinizi görür, ama aynı sunucuda duran yedek sunucuyla birlikte kaybolabilir. Haftalık ya da aylık bir kopyanın sitenin dışında, farklı bir yerde durması küçük bir gider karşılığında büyük bir güvencedir.

Pazarlık payı olan ve olmayan kalemler

Çoğu sitede asıl tasarruf, kalemlerin tek tek fiyatını kırmaktan çok kullanılmayan e-posta kutularını, eklentileri ve gereğinden büyük paketleri ayıklamaktan gelir.

Yenileme tarihlerini tek bir listede toplamak

Yıllık giderlerle ilgili sorunların çoğu paradan değil, unutulan tarihlerden çıkar. Alan adının süresi biter, kayıtlı e-posta adresi işten ayrılmış bir çalışana aittir, uyarı postası kimseye ulaşmaz. Ya da otomatik yenilemeye bağlı kartın süresi dolmuştur. Bunun önüne geçmek için basit bir liste yeter:

• Her kalemin sağlayıcısı, hesabın kimin adına olduğu ve bitiş tarihi,
• Bildirimlerin gittiği e-posta adresi (bir çalışanın kişisel adresi değil, şirketin kalıcı bir adresi olması iyi olur),
• Otomatik yenilemenin açık olup olmadığı ve bağlı ödeme yöntemi,
• Panel giriş bilgilerinin nerede saklandığı.

Bu listeyi teslim sırasında web tasarımcınızdan istemek de makul bir taleptir.

Yenileme faturaları hakkında merak edilenler

Alan adını yenilemeyi unutursam site hemen kapanır mı?

Süre dolduktan sonra site ve e-postalar genelde kısa süre içinde çalışmaz hale gelir, ama alan adı hemen başkasına geçmez. Genel uzantılarda önce kayıt firmasına göre değişen bir ek süre tanınır ve bu sürede normal yenileme yapılabilir. Ardından gelen geri alma döneminde alan adını kurtarmak hâlâ mümkündür, ancak ek ücretle. Bu süreler de geçerse alan adı serbest kalır ve herkes kaydedebilir. .tr uzantılarında süreler TRABİS kurallarına göre işler.

Hosting firmasını değiştirmek yıllık gideri düşürür mü?

Çoğu zaman düşürür, çünkü yeni müşteriye verilen ilk dönem fiyatından yararlanırsınız. Ama taşıma bir iştir: dosyalar, veritabanı ve e-postalar taşınmalı, DNS ayarları değişmeli, sertifika yeniden kurulmalı. Her yıl firma değiştirmek yerine ihtiyaca uygun paketi bulup yenilemede pazarlık etmek çoğu zaman daha az zahmetlidir.

Yıllık bakım anlaşması yapmak zorunda mıyım?

Zorunlu değil. Siteniz az değişiyorsa ve güncellemeleri kendiniz yapabiliyorsanız ihtiyaç oldukça destek almak yeterli olabilir. E-ticaret gibi bir kesintinin doğrudan satış kaybı demek olduğu sitelerde ise düzenli bakım genelde kendini öder.

Web tasarımcım hosting ve alan adını kendi hesabından ödüyor, bu bir sorun mu?

Kendi başına sorun değildir, birçok kişi bu kolaylığı ister. Önemli olan alan adının sahibi olarak sizin ya da şirketinizin bilgilerinin kayıtlı olması ve panellere erişiminizin bulunmasıdır. Yollar ayrıldığında adresinizi ve sitenizi sorunsuz devralabilmeniz buna bağlıdır.

Yeni bir site planlıyorsanız bu yıllık kalemleri kurulum teklifiyle birlikte değerlendirmek için teklif karşılaştırırken sorulacak sorulara göz atın. Mevcut sitenizin giderlerini birlikte gözden geçirmek isterseniz iletişim sayfasından yazabilirsiniz.